thành phần có hại từ thực phẩm chế biến sẵn

Thực phẩm đã qua xử lý bằng dây chuyền công nghiệp thường loại bỏ bớt những phần dưỡng chất mà thiên nhiên ban tặng như chất xơ, các chất chống oxy hóa và những chất béo “loại tốt”.

Có 4 thành phần chính trong thực phẩm chế biến được đánh giá là nguy hại cho sức khỏe mà bạn cần cẩn trọng mỗi khi sử dụng.

Chất béo chuyển hóa

Chất béo chuyển hóa có trong lớp kem mềm trên các loại bánh nướng, trong món bắp rang bằng lò vi sóng, trong món khoai tây chiên và trong món bơ thực vật. Loại chất béo này, vừa rồi đã được các chuyên gia dinh dưỡng Trường đại học Harvard cho biết là “mối nguy hại lớn nhất trong thực phẩm chế biến sẵn”. Lý do là vì loại chất béo này nguy hiểm gấp hai lần cho hệ thống tim mạch của chúng ta so với chất béo no, và là nguyên nhân gây nên cái chết vì bệnh tim mạch cho khoảng chừng 100.000 người trẻ mỗi năm.

Chất béo chuyển hóa gây hại cho tim nhiều hơn so với chất béo no vì chúng làm tăng cholesteron LDL “xấu” và làm giảm cholesteron HDL “tốt”. Điều này sẽ gây rắc rối gấp đôi cho động mạch và làm tăng việc bị nghẽn hệ động mạch.

Ngũ cốc đã tinh chế

Việc lựa chọn những loại ngũ cốc đã qua tinh chế như: bánh mì trắng, ngũ cốc ít chất xơ, gạo trắng, mì ống thay vì dùng ngũ cốc nguyên hạt có thể làm gia tăng việc gây hại cho hệ tim mạch đến 30%. Như vậy, cần phải tỉnh táo với những nhãn hiệu ghi “được làm từ bột mì trắng” hoặc “chứa 7 loại ngũ cốc”, hoặc những loại bánh mì trắng có rắc bột yến mạch ở trên, hoặc được làm cho trở thành màu nâu bằng mật đường.

Theo nguyên tắc chung, tất cả các loại trên đều có nguồn gốc từ ngũ cốc đã qua tinh chế và chứa nguy cơ cao trong việc làm tăng cholesteron, huyết áp, bệnh tim mạch, kháng cự insulin, tiểu đường và mỡ vùng bụng.

Có ít nhất là 7 nghiên cứu cho biết những phụ nữ và nam giới thường xuyên dùng ngũ cốc nguyên hạt (bao gồm bánh mì đen, ngũ cốc nguyên hạt ăn sáng, bắp, cháo yến mạch, gạo lức, cám...) giảm được từ 20% đến 30% nguy cơ bệnh tim mạch, tiểu đường và cao huyết áp.

Nên đọc kỹ thành phần ghi trên bao bì. Sản phẩm chấp nhận được nên là loại nguyên hạt hoặc bột mì chưa qua tinh luyện, thành phần chất xơ ít nhất phải là 3gr/ một khẩu phần.

Muối

Là thành phần thường giấu mặt trong những thực phẩm chế biến sẵn như: các loại rau và súp đóng hộp, các loại gia vị như nước tương, nước mắm, các loại thức ăn nhanh, hoặc trong các loại như thịt muối, xông khói...

Một số loại muối natri cũng hình thành tự nhiên trong những thực phẩm không cần qua chế biến như trong sữa, củ cải đường, cần tây, thậm chí trong một số loại nước giải khát. Loại này cần thiết cho sự sống, giúp điều hòa huyết áp, duy trì sự cân bằng chất lỏng trong cơ thể, truyền tải tín hiệu của hệ thần kinh, làm cho các cơ bắp - kể cả tim - kết nối, duy trì vị giác, khứu giác và xúc giác hoạt động hợp lý. Bạn cũng cần muối natri ở thể dạng này để thay thế cho sự mất mồ hôi, nước mắt và các thể loại bài tiết khác.

Nhưng điều gì sẽ xảy ra nếu bạn nạp vào một lượng muối nhiều hơn cơ thể cần có? Cơ thể bạn sẽ giữ lại những chất lỏng đơn giản để làm loãng lượng muối dư trong mạch máu. Điều này sẽ làm tăng lượng máu, bắt buộc tim bạn phải làm việc nhiều hơn; và cùng lúc, làm cho các mạch máu và động mạch bị co khít lại, tất cả kết hợp lại làm tăng huyết áp.
 

Lượng muối natri tối đa cần thiết cho cơ thể mỗi ngày không nên vượt quá 1,500mg, ước tính khoảng 3/4 một thìa cà phê muối (loại muối thường dùng, thông thường chứa 40% muối natri và 60% muối clorua). Người lớn tuổi nên dùng ít hơn lượng khuyến cáo, khoảng 1.300mg cho người trên 50 tuổi, và 1.200mg cho người trên 70 tuổi.

Nên nhớ đọc kỹ cột “thành phần dưỡng chất” ghi trên bao bì sản phẩm, vì một số sản phẩm ghi “không có muối” vẫn có thể chứa tối thiểu 5mg muối mỗi khẩu phần (điều này được phép), hoặc “giảm muối” - tức là chỉ ít hơn 25% so với bình thường, hoặc “ít muối” - có nghĩa là ít hơn 1/2 so với lượng muối thông thường.

Đường bắp

Nếu so với các loại chất làm ngọt truyền thống, thì đường bắp có giá thành rẻ hơn, hương vị thơm ngọt hơn và dễ trộn lẫn với các thành phần khác hơn. Theo thống kê, trung bình một năm, một người tiêu thụ khoảng 28kg chất này từ các nguồn nước uống, bánh ngọt, thực phẩm đông lạnh, kẹo, kem... Chất này tạo nên sự hấp dẫn, mềm và màu sắc ngon miệng cho một miếng bánh mì, cho nên chắc chắn là nó sẽ có mặt trong các loại bánh làm từ bột mì, vỏ hamburger. Nó cũng có trong thịt bò hộp, nước sốt mì ống, nước giải khát...

Các nhà nghiên cứu bắt đầu nghi ngờ rằng chất làm ngọt này có thể gây rối loạn đến sự trao hóa chất của cơ thể, tạo nên nguy cơ bệnh tim và bệnh tiểu đường. Các nhà nghiên cứu cũng cho biết chất này làm tăng sự ngon miệng và khuyến khích ăn quá đà, bắt gan làm việc nhiều hơn. Còn nữa, loại đường này còn làm giảm mức dự trữ crom trong cơ thể (một khoáng chất quan trọng giúp duy trì mức độ khỏe của cholesteron, insulin và đường trong máu).

Để phát hiện loại đường này, trên nhãn hiệu thực phẩm bạn cần để ý đến cụm từ “đường bắp”, “chất làm ngọt từ bắp”, hoặc “chất cô đặc từ bắp” hay “đường bắp fructose”.